مقدمه:

پس از مطالعات زياد بر روي کوپلينگها و واسطه ها بدين نتيجه رسيدم که مطالعات بسيار عميق تري را بايستي انجام داد تا نتايج بهتري را کسب کرد. از معايب لنز معکوس اين بود که سيستم اتوفوکوس تحت الشعاع مسئله محاسبه توسط دوربين قرار ميگيرد.

نميدانم خوانندگان عزيز از عملکرد استپ موتورهاي داخل دوربين خبر دارند يا خير؟

با اتصال لنز با بدنه دوربين در حقيقت اتصالهاي پايه ها بدين شکل عمل مينمايند که به محض تنظيم اعداد بر روي دوربين و نيم فشار دکمه شاتر محاسبه مترونوم ( متر يک سر) توسط سنسورهاي فوکوس نقطه يابي آغاز ميگردد. ميدانيم که هر چه تعداد اين سنسورها بيشتر باشد نتيجه عمل بهتر است. به محض اينکه سنسور موفق به محاسبه دقيق رفت و برگشت نور گرديد فاصله را با دقت بالا محاسبه مينمايد. حال ميماند تا اين اطلاعات از روي خط اطلاعات در دو مرحله به لنز ارسال گردد. ابتدا قطر دهانه و ديگر اطلاعات از روي خط  DCL به لنز ارسال و سپس عدد دقيق حرکت موتور التراسونيک و يا نوع قديمي تر که هر دو استپر موتورهايي هستند که تنها عملکرد سريعتر و متفاوتي در صدا دارند. اين موتورها بر اساس زاويه کار مکنند و پس از دريافت زاويه تا چند هزارم زاويه (بنا به دقت موتور) مثلا 3.54 دور حرکت و پس از طي مقداري که ميکروکامپيوتر بدنه به آن فرمان داده قفل ميگردند. مقدار چرخش در حقيقت با توجه به جداولي که داخل پروسسور لنز قرار دارد و با درون يابي اعداد مياني محاسبه ميگردد. سرعت فوکوس به نوع موتور و سرعت محاسبه چپپ داخل لنز و نوع محاسبه بازميگردد.

محاسبات غيرخطي در اين ميان نقش اساسي را در سرعت پاسخگويي بازي ميکند. حال وقتي ما لنز را بطور معکوس ميبنديم سه راه براي کنترل اين خطا داريم.

دستکاري در داخل برنامه داخلي دوربين – ساخت برد واسطه بر روي آداپتور لنز- دستکاري در ساختار داخلي لنز معکوس

هر يک از مراتب فوق داراي معايب و مزايايي است ولي شايد بهترين راه حل ساخت برد واسطه اي باشد که با اتصال و شناخت نوع لنز معکوس شده فاصله را با عدد ديگري به لنز معکوس فرمان دهد.

بگذريم. حال اگر از مبحث الکتروفوکوس بگذريم ميماند لنزهاي قديمي . مقاله زير به مسئله اتصال لنزهاي قديمي به دوربين هاي سري جديد ميپردازد.

يکي از نکات جالب براي کاربران دوربين هايCanon EOS SLR  استفاده از لنزهاي قديمي با فوکوس دستي و لنزهاي تلسکوپي ( تله زوم) براي دوربين هاي اتوفوکوس است.

کمپاني کانن در کتابچه هاي خود به هيچ عنوان به اين مسئله هيچ اشاره اي نکرده و تنها به اين نکته اشاره نموده که از اتصال لنزهاي غير کانن به دوربين خودداري نماييد تا سبب تخريب دوربين نگردد.

در تئوري اين مسئله کاملا درست است اما در حقيقت اين عمل هيچ مشکلي را ايجاد نميکند.و انتخاب لنز غير کانن بر روي دوربين شما دريچه جديدي را بر روي شما ميگشايد.

تعدادي از توليدکنندگان متفرقه نيز هستند که لنزهاي کاملا سازگار با فرمت CANON EOS  و به شکل EF  و يا الکتروفوکوس توليد ميکنند که از جمله تامرون – سيگما و توکينا سه تا از بزرگترين آنها هستند.. هر چند اين توليدکنندگان اين تطابق را در توليدات خود حفظ ميکنند ولي تعدادي از لنزهايي از توليدات قديمي سيگما هستند که با اتصال به دوربين هاي کانن کار نميکنند و البته تاکنون گزارشي از تخريب دوربين يا ماونت آن در اثر اتصال لنزهاي متفرقه گزارش نشده است هر چند که هر احتمالي ممکن است و ريسک هم دارد.

( بنده فکر ميکنم خروجي پايه اي دوربين بافر شده هستند. يعني در حقيقت به شکلي هستند با تشخيص هر نوع خطا خودبخود دستور قطع خروجي را ميکروپروسسور صادر ميکند)

اما بسياري از لنزها هستند که قابل تبديل به ماونت کانن هستند که اينکار توسط يک کوپلينگ صورت ميگيرد.البته نه همه آنها ولي لنزي که براي دوربين هاي اتوفوکوس غيرکانن ساخته شده باشد (مانند دوربينهاي اتوفوکوس نيکون – پنتاکس و مينولتا) بخوبي بر روي ماونت کانن EOS کار نميکند زيرا از لحاظ الکترونيکي با هم منطبق نيستند و ساختار متفاوتي دارند.

به هر حال رويکرد ما بسوي لنزهاي کاملا مکانيکي است که با آداپتور مناسب قابل اتصال به بدنه EOS است. هر چند شما ميتوانيد هر نوع لنز را با کلي چسب لنت و يک لوله و يا عدسي محدب به دوربين خود وصل کنيد ولي هدف ما اينکار نيست و دنبال راه اصولي تري براي انجام اينکار هستيم.

رينگ آداپتور

در ابتدا شما بايستي لنزي را که ميخواهيد به دوربين خود متصل کنيد انتخاب کنيد. در اين موردانتخاب با شماست ولي براي تبديل آن ميتوانيد از رينگ مبدلي استفاده کنيد که در بازار ايران به سختي ولي در خارج از ايران قابل دسترس است و دوستان ميتوانند به هر حال از طريق اقوام و دوستان خارج از ايران آنرا تهيه کنند.در انتها ليستي از شرکتهايي که اين مبدلها را توليد ميکنند در دسترس قرار خواهم داد.( دليل آن هم واضح است زيرا اين توليدکنندگان بسياري از مسائل فني را در قضيه ساخت واسطه(کوپلينگ يا رينگ) در نظر ميگيرند که نياز به محاسبات دارد)

به عنوان مثال لنز با فرمت پيچي ( قبل از اين نوع اتصال که الان باب شده و به نام BAYONET معروف است و در فرم کانن فعلي بکار ميرود فرمت پيچي باب بوده که لنز بصورت يک پيچ که به مهره بسته ميشد به ماونت جلو دوربين بسته ميشد منتهي به دلايل عدم دقت – وقت گيري – استهلاک بالا و دهها دليل ديگر اين فرمت منقرض گريدي) دوربين PENTAX شبيه آنچه در مدل PENTAX SPOTMATIC  بکار رفته شما به آداپتور  M42 نياز داريد. همانند خط جديد CARL ZEISS که از همين آداپتور استفاده ميکند و در صورتي که از تلسکوپ استفاده ميکنيد شما نياز به آداپتور از نوع T-MOUNT  داريد .و در صورتي که از لنز نيکون استفاده ميکنيد نياز به مبدل F-MOUNT NIKON  داريد. همينطور لنزهاي  LEICA R   و LEICA VISOFLEX  و OLYMPUS OM  و CONTAX/YASHICA  RTS و ROLLEI  و CONTAX  با فوکوس دستي و يا حتي HASSELBLAD سايز بزرگ و MAMIYA 645 ,PENTACON 66 , PENTAX 645 ,PENTAX 6X7  با فرمت متوسط  هر يک مبدل هايشان موجود است تا به بدنه EOS  نصب شوند.

ميکروسکوپها از C-MOUNT  بهره ميبرند و حتي شرکت تامرون راسا ADAPTALL II  را توليد نموده تا قابليت تبديل به EOS  را امکانپذير سازد.

مشکلات تطبيق آداپتور با دقت فوکوس

بزرگترين و عمومي ترين مشکل در اين آداپتورها فاصله ماونت لنز تا سطح سنسور (فيلم) است.به عبارتي ساخت آداپتوري که پس از نصب فاصله را به شکل دقيقي به دوربين بدهد غيرممکن است.

بعنوان مثال فاصله فوکوس عقبي ( فاصله آخرين عضو و يا عدسي داخلي لنز تا سطح فيلم) در يک دوربين EOS -  44 ميليمتر است. ولي در دوربين هاي LEICA RANGE FINDER  اين عدد به 27.8 ميليمتر تقليل يافته است.  مچينگ فاصله فوکوس عقبي مستلزماين است که ماونت لنز به داخل بدنه دوربين برود و به سطح فيلم نزديکتر شود که اين امر امکانپذير نيست.

 به مين دليل ممکن است شما آداپتوري را تهيه نماييد که به شما فوکوس دقيقي را ندهد.( دقت در ماکروگرافي احتمالا دقت در عکاسي عمومي نيست) و يا شما مجبوريد آداپتوري را تهيه کنيد که شامل يک يا چند عدسي باشد که اين مسئله نيز به افت کيفيت در عکاسي منجر ميگردد.اين عدسي هاي جبران کننده به فوکوس عالي کمک ميکنند به بهاي کيفيت عکس.

لنزهاي Contax G, Konica F, Leica M, Minolta MD and Miranda  ديگر ماونت هايي هستند که فاصله فوکوس عقبي آنها کمتر از EOS CANON  است.

 همچنين لنزهاي بسيار زيادي هستند که فاصله تطبيق آنها نزديک به لنزهاي سري EF  کانن است. بعنوان مثال کنتکاکس / ياشيکا با عدد 45.5 و کانن اي اف با عدد 44  ميليمتر. اختلاف فاصله 1.5 ميليمتر در فاصله تطبيق بدنه هاي کانن و ساخت رينگ فلزي با ضخامت 1.5 ميل بسيار نازک ميباشد. لذا آداپتورها بايستي با دقت بسيار بالايي ماشين کاري شوند (ساخته شوند) تا فوکوس خوبي را ايجاد کنند که اين مسئله خود آداپتور را بسيار گران ميسازد.

انواع ارزان قيمت اغلب شکستهايي را به طرف ديگر آداپتور ايجاد ميکنند و اين عمل تنها براي بدست آوردن کسري از ميليمتر انجام ميگردد .

با کمال تاسف امکان ساخت رينگي که لنزهاي با ماونت پنتاکس از نوع نيم چرخي (BAYONET) را به کانن EF  تبديل کند وجود ندارد. زيرا اهرم مکانيکي کوپلينگ ديافراگم پنتاکس کا بدليل برخورد مکانيکي امکان اينکار را از بين ميبرد. لذا شما بايد دوربين و يا لنز را تغييري بدهيد تا اين مشکل بوجود نيايد و اين تبديل امکانپذير شود.

توجه داشته باشيد اين مسئله مشمول دوربينهاي با ماونت EF-S  نيستند. ساختار اين ماونت با جعبه آينه کوچکترش امکان ضريب تيديل 1.6 را ايجاد کرده امکان نصب اين آداپتور را ميدهد.

نهايتا کسي امکان استفاده مستقيم لنزهاي فوکوس دستي را قدغن نکرده است اما استفاده از لنزهاي سري MINOLTA VECTIS   و لنزهاي يا سه چهارم مانند OLYMPUS-KODAK-FUJI-SANYO-SIGMA-PANASONIC – LEICA  بر روي دوربينهاي EOS  ممکن نيست. اين لنزها علاوه بر اينکه ميتوانند لنزهاي اتوفوکوس شوند دايره تصويري بسيار کوچکي را ايجاد ميکنند و بحدي کوچک که بطور کامل محدوده تصويري دوربينهاي EOS  را ميپوشانند.

در تئوري من فرض را بر اين ميگذارم که لنزهاي VECTIS در طراحي ممکن است سنسور EF-S  را پوشش دهند اما در عمل ساخت اين آداپتور بسيار گرانبها خواهد بود.

مشکلات استفاده از لنزهاي FD  کانن با فوکوس دستي

لنزهاي توليدي کانن قبل از ارائه لنزهاي EF تنها به لنزهاي با فوکوس دستي FD  ختم ميشد. بسياري از لنزهايي که در اواخر دهه هفتاد و ابداي هشتاد ارائه شدند از کيفيت اپتيکي بسيار عالي اي بهره مند بودند و مجهز به اهرم فلزي اي بودند که عملکرد نرمي را به لنز ميداد و در فروشگاههاي دست دوم فروشي با بهاي اندکي قابل ابتياع بودند. لذا اين فکر به مغز خطور ميکند که اين لنزها قابل اتصال به EOS  هست يا خير؟

  متاسفانه ماونت بکار رفته در این دو سیستم بکلی متفاوت و نامنطبق است. لنزهای با ماونت FD   قطر کمتری دارند.از فاصله تطابق متفاوتی بهره میگیرند.از اهرم مکانیکی کنترل دهنه دیافراگم استفاده میکنندو از ساختار BREECH-LOCK  یعنی مکانیسم فشار چرخشی  استفاده میکنند و هرگز به موتور اتوفوکوس مجهز نبودند. در مقابل لنزهای  با ماونت EF    قطربزرگتری دارند –مجهز به مکانیسم BAYONET  یعنی قرارگیری در بدنه دوربین و چرخش تا قفل بهره میگیرند – کنترل کننده الکترونیکی برای کنترل دهانه دیافراگم و معمولا مجهز به موتور اتوفوکوس.

بنابراین هنگام تبدیل لنزهای FD  به EOS نقلط کلیدی تفاوت فاصله تطابق در دو سیستم متفاوت است. آداپتور های لنزهای ماونت کانن به علاوه دو مدل آداپتوری متعلق به کانن در یک نقطه بفروش میرسند و به هر شکلی این ناجوری را پوشش دهند. هر دو این واسطه ها مجهز به عدسی هایی هستند تا عمل تصحیح این عدم تطابق را انجام دهند و فوکوس خوبی را بدهند وگرنه آنها هیچیک از این دو عدسی نداشته و فوکوس عالی ایجاد نمیکنند. البته هیچ راه حل دیگری وجود ندارد.

آداپتورهای شرکت کانن اساسا بر پایه اپتیک (دارای عدسی) ارائه میگردند که در عمل به یک تله کانورتر 1.26 برابر میماند و تنها با تعدادی از لنزهای تله فوتو صحیح عمل میکند.و به نوعی این لنزها را تبدیل به نوع کندتر یعنی از دست دادن 3/2 استاپ از سرعت میگردید. لیست این لنزها را در ذیل مشاهده مینمایید:

FD 200mm 1.8 L
FD 200mm 2.8 RF
FD 300mm 2.8 L
FD 300mm 4
FD 300mm 4 L
FD 400mm 2.8 L
FD 400mm 4.5
FD 500mm 4.5 L
FD 600mm 4.5
FD 800mm 5.6 L
FD 50-300mm 4.5 L
FD 85-300mm 4.5
FD 150-600mm 5.6 L

 این آداپتورها با لنز های دیگر قابل استفاده نیستند زیرا این آداپتورها مجهز به عدسی های محدبی هستند که در صورت بکارگیری با لنزهای دیگر با آخرین عدسی لنزهای FD  برخورد فیزیکی ایجاد میکند.این آداپتورها بنام “Canon Lens Converter FD-EOS”  شناخته میشوند و بطور عمومی به فروش نمیرسندو تنها عکاسان بسیار مسلط و حرفه ای قادر به تهیه آنها از مراکز حرفه ای کانن هستند. اساسا هدف اصلی کمپانی بر این اساس است که عکاسان حرفه ای که تعداد زیادی از لنزهای سری FD  را دارند را پوشش دهند و آنها را وادار به سوییچ به EOS  کند. این آداپتورها لذا بسیار کمیاب هستند و امروزه بسختی پیدا میشوند. و به محض ظهور در اینترنت برای فروش به مزایده گذاشته میشوند.

شرکتهای دیگری نیز آداپتورهای مشابهی تولید کرده اند  ولیکن کنتراست اپتیکی ضعیفی داشته و در نهایت به افت کیفیت عکس میگردند.

شرکت کانن و دیگر شرکتها البته مبادرت به ساخت مبدلهایی برای تبدیل از FD  به EOS  نموده اند که فاقد عنصر اپتیکی است اما همانطور که گفته شد شما فوکوس تطبیقی را از دست خواهید داد و لذا این ریگهای مبدل تنها برای مقاصد عکسهای کلوزآپ مورد مصرف خواهند داشت. در حقیقت این نوع مبدل کانن که عموما عرضه میگردد تحت نام “Macro Lens Mount Converter FD-EOS”   بفروش میرسند.

همچنین با این دسته از آداپتورها اندازه گیری های نافذ و دقیقی هست که در بخش مشکلات نهفته مطرح میگردد.

اما در یک جمله من فکر نمیکنم  تبدیل این لنزها به بدنه جدید تر در بیشتر مواقع ارزش  داشته باشد . در صورتی که شما لنز گران قیمتی را دارید در این صورت شاید ارزش اینکار را داشته باشد که این لنز را با بدنه مطابق با FD  مانن T90  ویا  A1 استفاده نمایید در غیر اینصورت شما باید از فانکشن های غیرمتعارف بر روی EOS  خود بهره بگیرید و یا در صورتی که از EOS  خود بخواهید تا در ماکروگرافی با لنزهای قدیمی FDجوابگو باشد.

پس  همینقدر کافیست که دوربین های EOS  معمولا با لنزهای با فوکوس دستی غیر کانن بهتر از لنزهای کانن با فوکوس دستی عمل میکنند.0

نادر مسلمی - تیرماه 88